เว็บไซต์ให้บริการข้อมูลและฐานข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์สำหรับการวางแผนพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และติดตามตรวจสอบสถานการณ์ในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ให้แก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สถาบันการศึกษา และผู้สนใจทั่วไป
Download!แผนที่สำเร็จรูป Last Update!

การใช้ดินที่ไม่เหมาะสมกับคุณภาพลุ่มน้ำ

ชั้นคุณภาพลุ่มน้ำ เป็นการแบ่งเขตพื้นที่ลุ่มน้ำโดยมุ่งเน้นที่คุณสมบัติของพื้นที่ต่อการชะล้างพังทลายของดิน และความเปราะบางทางสิ่งแวดล้อมเป็นหลักในการกำหนดขอบเขตพื้นที่ที่มีดินและสิ่งแวดล้อมเปราะบางง่ายต่อการชะล้างพังทลาย จะต้องเก็บรักษาไว้เป็นแหล่งต้นน้ำ ลำธาร ส่วนพื้นที่ใดมีความคงทนต่อการพังทลายของดินก็สามารถนำไปใช้ในกิจกรรมต่างๆ ได้

พื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1 และชั้น 2 เป็นพื้นที่สูงอยู่ตอนบานของลุ่มน้ำ มีสภาพพื้นที่เป็นภูเขาสูงชัน มีคุณสมบัติที่อาจมีผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินได้ง่ายและรุนแรงจึงควรรักษาไว้เป็นพื้นที่ต้นน้ำลำธาร จากการวิเคราะห์ข้อมูลการใช้ที่ดินที่ไม่เหมาะสมกับชั้นคุณภาพลุ่มน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา (สถานวิจัยสารสนเทศภูมิศาสตร์ฯ, 2553) โดยวีการซ้อนทับข้อมูลในระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (Overlay) พื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1 และชั้น 2 ร่วมกับข้อมูลการใช้ที่ดิน ปี พ.ศ.2552 พบว่า ร้อยละ 81.86 ของพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1 ยังคงสภาพเป็นพื้นที่ป่าต้นน้ำลำธาร และร้อยละ 17.44 ของพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1 เป็นพื้นที่ปลูกยางพาราเป็นส่วนใหญ่ พื้นที่ลุ่น้ำชั้น 2 มีพื้นที่ปลูกยางพารามากถึงร้อยละ 52.77 ของพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 2 ร้อยละ 46.01 ยังคงสภาพเป็นพื้นที่ป่าธรรมชาติ การใช้ที่ดินที่ไม่เหมาะสมของพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1 และชั้น 2 แสดงรายละเอียดไว้ดังตาราง

12 1

          1. พื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1 มีพื้นที่ประมาณ 577.80 ตารางกิโลเมตร หรือ 362,1124.79 ไร่ ยังคงสภาพเป็นป่าต้นน้ำลำธารถึง 473 ตารางกิโลเมตร หรือ 295,623.04 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 81.86 ของพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1 โดยมีการเปลี่ยนเป็นพื้นที่ปลูกยางพาราประมาณ 100.77 ตารางกิโลเมตร หรือ 62,981.41 ไร่ ในปี พ.ศ.2552 คิดเป็นร้อยละ 17.44 ของพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1 เป็นการใช้ที่ดินที่ไม่เหมาะสมในพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1 แบ่งออกเป็น 4 ระดับย่อย ดังนี้

             1.1  พื้นที่ลุ่มน้ำชั้นที่ 1A เป็นพื้นที่ที่ยังคงสภาพป่าสมบูรณ์ในปี พ.ศ.2525 จึงจำเป็นต้องสงวนรักษาไว้เป็นพื้นที่ต้นน้ำลำธาร และเป็นทรัพยากรป่าไม้ของประเทศ มีพื้นที่ประมาณ 440.36 ตารางกิโลเมตร หรือ 275,225.40 ไร่ ปัจจุบันมีพื้นที่ป่าเหลืออยู่ 256,358.55 ไร่ในปี พ.ศ.2552 โดยพื้นที่ป่าลดลง 18,866.85 ไร่ เปลี่ยนเป็นป่าเสื่อมสภาพ 1,172.15 ไร่ พื้นที่ปลูกยางพารา 17,613.64 ไร่ และไม้ผลผสม 81.06 ไร่

1.2  พื้นที่ลุ่มน้ำชั้นที่ 1AR หมายถึงพื้นที่ลุ่มน้ำชั้นที่ 1A ที่มีส่วนยางพาราปรากฏอยู่ในพื้นที่ มีพื้นที่ประมาณ 40.44 ตารางกิโลเมตร หรือ 25,273.67 ไร่ ปัจจุบันมีพื้นที่ป่าเหลืออยู่ 14,484.59 ไร่ในปี พ.ศ.2552 โดยมีพื้นที่ปลูกยางพารา 10,445.23 ไร่ และพื้นที่ป่าเสื่อมสภาพ 343.85 ไร่

1.3  พื้นที่ลุ่มน้ำชั้นที่ 1B เป็นพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1 ที่สภาพป่าส่วนใหญ่ได้ถูกทำลาย ดัดแปลง หรือเปลี่ยนไปเพื่อพัฒนาการใช้ที่ดินในรูปแบบอื่นก่อนหน้าปี พ.ศ.2525 มีพื้นที่ประมาณ 28.87 ตารางกิโลเมตร หรือ 18,044.48 ไร่ ปัจจุบันมีพื้นที่ป่าเหลืออยู่ 11,574.27 ไร่ในปี พ.ศ.2552 พื้นที่ป่าเสื่อมสภาพ 393.43 ไร่ พื้นที่ปลูกยางพารา 5,891.44 ไร่ ปาล์มน้ำมันและไม่ผลผสม 74.94 ไร่ พื้นที่อยู่อาศัย 110.40 ไร่

1.4  พื้นที่ลุ่มน้ำชั้นที่ 1BR หมายถึงพื้นที่ลุ่มน้ำชั้นที่ 1B มีสวนยางพาราปรากฏอยู่ในพื้นที่ มีพื้นที่ประมาณ 68.13 ตารางกิโลเมตร หรือ 42,581.24 ไร่ ปัจจุบันยังคงสภาพเป็นพื้นที่ป่าอยู่ 13,205.63 ไร่ ป่าเสื่อมสภาพ 23.43 ไร่ พื้นที่สวนป่า 12.76 ไร่ พื้นที่ปลูกยางพารา 29,031.10 ไร่ ไม้ผลผสมและปาล์มน้ำมัน 245.65 ไร่ เหมืองแร่ บ่อขุด 8.23 ไร่ และที่อยู่อาศัย 54.44 ไร่

2. พื้นที่ลุ่มน้ำชั้นที่ 2 เป็นพื้นที่ป่าไม้ที่มีคุณภาพเหมาะสมต่อการเป็นป่าต้นน้ำลำธารในระดับรองลงมาจากพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1 สามารถนำมาใช้เพื่อกิจการที่สำคัญทางเศรษฐกิจและความมั่นคงของประเทศได้ แต่ต้องมีการควบคุมการใช้ที่ดินอย่างเข้มงวดเพื่อมิให้เกิดความเสียหายต่อพื้นที่ต้นน้ำลำธาร พื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 2 มีพื้นที่ประมาณ 406.55 ตารางกิโลเมตร หรือ 254,092.29 ไร่ ยังคงสภาพเป็นป่าธรรมชาติ 187.04 ตารางกิโลเมตร หรือ 116,903.19 ไร่ในปี พ.ศ.2552 คิดเป็นร้อยละ 46.01 ของพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 2 โดยมีการใช้พื้นที่ปลูกยางพารามากถึง 214.54 ตารางกิโลเมตร หรือ 134,086.74 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 52.77 ของพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 2

 

12 2

คลิกเพื่อดูภาพขนาดใหญ่

ดาวน์โหลดชั้นข้อมูล download  Data-dictionary pdf